Complete geestelijke gezondheidszorg van jong tot oud in Noord- en Midden-Limburg

Schizofrenie

Schizofrenie is een ernstige psychische aandoening met een chronisch verloop. Deze aandoening wordt gekenmerkt door psychotische perioden met bijvoorbeeld wanen en/of hallucinaties, en met begeleidende verschijnselen als angst en wantrouwen.

Vaak komen negatieve symptomen voor als initiatiefverlies, vervlakking van het gevoelsleven, sociale teruggetrokkenheid en vertraagd denken en bewegen. Mensen met schizofrenie hebben vaak ook te maken met andere psychiatrische stoornissen, zoals problemen door het gebruik van alcohol of drugs, stemmingsstoornissen en angststoornissen. Naast de psychische gevolgen veroorzaakt schizofrenie ernstige problemen op sociaal vlak. 

In Nederland wordt geschat dat 0,5% van de volwassen bevolking tot 65 jaar te kampen heeft met schizofrenie. De aandoening openbaart zich rond de leeftijd van het volwassen worden. De oorzaak is niet geheel bekend, maar lijkt een samenspel van meerdere factoren: trauma’s in de jeugd en omgevingsfactoren. Over een mogelijke erfelijkheid bestaan nog altijd wisselende opvattingen. 

Schizofrenie herkennen

Het verloop van schizofrenie is niet eenduidig. Vaak zijn de klachten grotendeels te onderdrukken en kunnen mensen hun persoonlijke doelen bijstellen en aan eigen ontplooiing werken. Anderen daarentegen komen weer veel moeilijker aan herstel toe of blijven gebukt gaan onder een zware lijdensdruk. Dit verschil kan zich zelfs binnen een en dezelfde familie voordoen. Het vraagt nauwkeurigheid om schizofrenie vast te stellen: er zijn veel verschijnselen die in allerlei combinaties voorkomen. Van schizofrenie is sprake als er twee of meer van de volgende symptomen, elk gedurende één maand, een belangrijk deel van de tijd aanwezig zijn.

  • wanen
  • hallucinaties
  • negatieve symptomen
  • onsamenhangende spraak
  • ernstig chaotisch of katatoon gedrag

Wanen

Als er sprake is van een waan dan is het denken verstoord, waarbij iemand er overtuigingen op nahoudt die niet kloppen met de werkelijkheid of met algemeen geldende opvattingen. Voorbeelden hiervan zijn:

  • de persoon gelooft dat iemand anders of een hogere macht de baas is over zijn gedachten en gedrag.
  • de persoon heeft het idee achtervolgd te worden, of denkt slachtoffer te zijn van allerlei complotten. Hij kan denken dat iemand hem kwaad wil doen of wil doden. Dit heet paranoia of achtervolgingswaan.
  • de persoon denkt dat gebeurtenissen of berichten in de media speciaal voor hem bestemd zijn, zoals berichten over het naderend einde van de wereld.
  • de persoon denkt dat hij een bijzonder persoon is, een afgezant van God, of iemand met buitengewone gaven.

Hallucinaties

Iemand met hallucinaties hoort, ziet, ruikt, proeft of voelt dingen of personen die er niet zijn. Vooral het horen van stemmen en het zien van dingen of personen komen veel voor. Zo'n stem klinkt vaak krenkend en beledigend en kan bijvoorbeeld commentaar geven of opdrachten. Wie zo'n stem hoort, geeft soms ook antwoord. Voor de buitenwereld is het dan of hij in zichzelf praat.

Negatieve symptomen

Negatieve symptomen verwijzen naar de afwezigheid of vervlakking van iets: daadkracht, emotie, spraak, gedachten. 

Gebrek aan energie en motivatie

Iemand met schizofrenie heeft moeite om met iets te beginnen of om dat af te maken. De energie om te ondernemen en initiatieven te tonen ontbreekt daarvoor. Hij heeft vaak extra moeite om te studeren of werken, sociale contacten onderhouden, zich ontspannen of zichzelf goed verzorgen.

Vlak gevoelsleven, geheugen- en concentratieproblemen

Iemand met schizofrenie kan de indruk geven of zelf het idee hebben dat zijn gevoelens veel minder zijn geworden of verdwenen. Verder zijn er vaak problemen met het geheugen, concentratie en het doen van ingewikkelde dingen. Dit maakt het moeilijker om (weer) te gaan werken, sociale contacten te onderhouden en zelfstandig te wonen.

Onsamenhangende spraak

Iemand met schizofrenie heeft moeite om zijn gedachten op een rijtje te krijgen: in een gesprek springt hij van de hak op de tak of verliest de draad van zijn verhaal. Dan is hij moeilijk te volgen. Dit wordt nog erger als hij ongewone woorden gebruikt. Soms valt hij helemaal stil.

Chaotisch gedrag en vreemde lichaamsbewegingen

De gedachten van iemand met schizofrenie zijn tijdens een psychose vaak ongeordend en dit leidt vaak tot chaotisch gedrag. Iemand met schizofrenie kan vreemd overkomen. Er kan sprake zijn van vreemde gezichtsuitdrukkingen en lichaamsbewegingen of bewegingsonrust.

Heeft u hulp nodig?

Voor een behandeling bij MET ggz heeft u een doorverwijzing nodig van uw huisarts. Daarna kunt u zich bij ons aanmelden

Mogelijke behandelingen van schizofrenie

U kunt bij MET ggz terecht voor de behandeling van schizofrenie. Er zijn verschillende behandelingen mogelijk, waaronder medicatie, rehabilitatie, intensieve behandeling en actieve ondersteuning, cognitieve gedragstherapie, psycho-educatie en begeleiding naar passend werk. De FACT-teams binnen de afdeling Langdurige zorg bieden dit volledige spectrum aan modules integraal aan.

Meer informatie?

Als u meer informatie over een stoornis of behandeling wilt, kunt u altijd contact met ons opnemen.

Contact informatie

Wilt u zich aanmelden?

Voor meer informatie over aanmelden voor behandeling.

Aanmelden

Hoe herken je schizofrenie Met ggz

Mensen met schizofrenie hebben vaak ook te maken met andere psychiatrische stoornissen, zoals stemmings- en angststoornissen.