Complete geestelijke gezondheidszorg van jong tot oud in Noord- en Midden-Limburg

Depressie bij kinderen en jeugd

Het vaststellen van depressie bij kinderen en jeugd is niet altijd eenvoudig. Daar zijn verschillende oorzaken voor:

  • depressie bij kinderen en jeugd komt vaak anders tot uiting dan bij volwassenen
  • leeftijd speelt een belangrijke rol in de beoordeling van de klachten
  • vaak hebben kinderen en jeugd naast depressie ook nog andere klachten (comorbiditeit)

Herkennen van depressie bij kinderen en jeugd

Depressieve kinderen zijn vaak niet constant somber, ze kunnen soms ook wel even lol maken. Zelden beantwoorden kleuters aan het beeld dat we hebben van depressie van oudere kinderen en volwassenen. Jonge kinderen zijn ook nog niet in staat om hun klachten goed onder woorden te brengen. Bij het jonge kind kan een depressie naast somberheid soms ook tot uiting komen in lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn en buikpijn. Ze trekken zich terug uit sociale contacten en kunnen ook prikkelbaar en agressief zijn. De stemming is labiel en het kind maakt een chaotische indruk.

Een depressie heeft een grote impact op het dagelijks functioneren van het kind en zijn omgeving. Het kind heeft problemen om te voldoen aan de eisen die worden gesteld in het gezin en op school. Ouders merken een duidelijke verandering in het gedrag en karakter van het kind. Ze hebben soms het gevoel dat het kind vaak ongehoorzaam is en meer gestraft moet worden.

Bij jeugd ouder dan 12 jaar met een depressie zien we vaak een ander beeld. Naast een wispelturige gemoedstoestand en veel woede, zien we problemen met betrekking tot een lage zelfwaardering, gevoel van waardeloosheid en soms doodsgedachten. Op school zijn er vaak concentratieproblemen, teruglopende schoolresultaten en schoolverzuim. Ook zien we risicovol gedrag met betrekking tot experimenteren met seksualiteit en drugs.

Hoe herken je een depressie bij kinderen Met ggz


Varianten van depressie bij jeugd

Depressieve stoornis, eenmalige episode

Een depressieve stoornis, eenmalige episode, wordt ook wel acute depressie genoemd. Het kind vertoont een of meer van de 9 symptomen gedurende ten minste 2 opeenvolgende weken. Symptoom 1 en/of 2 moet(en) zeker aanwezig zijn.

  1. depressieve stemming gedurende het grootste deel van de dag, bijna elke dag. Bij kinderen kan het ook een prikkelbare stemming zijn.
  2. duidelijke vermindering van interesse of plezier in alle of bijna alle activiteiten gedurende het grootste deel van de dag, bijna elke dag.
  3. duidelijke gewichtsvermindering zonder dieet of gewichtstoename, of bijna elke dag verminderde of toegenomen eetlust. Bij kinderen gaat het meestal om het niet bereiken van de te verwachten gewichtstoename.
  4. slapeloosheid (insomnia) of overdreven slapen (hypersomnia), bijna elke dag.
  5. psychomotorische agitatie of remming, bijna elke dag.
  6. moeheid of verlies van energie, bijna elke dag.
  7. gevoelens (die waanachtig kunnen zijn) van waardeloosheid of buitensporige of onterechte schuldgevoelens (niet alleen maar zelfverwijten of schuldgevoel over ziek zijn), bijna elke dag.
  8. verminderd vermogen tot nadenken of concentratie of besluiteloosheid, bijna elke dag.
  9. terugkerende gedachten aan de dood (niet alleen angst om dood te gaan), terugkerende suïcidegedachten, of een suïcidepoging of een specifiek plan om suïcide te plegen. De symptomen moeten in significante mate lijden of beperkingen in het sociaal of beroepsmatig (schools) functioneren tot gevolg hebben.

Depressieve stoornis, recidiverend

Wanneer er sprake is van een recidiverende depressieve stoornis, noemen we dit ook wel een chronische depressie. Bij deze vorm van depressie heeft het kind 2 of meer depressieve episodes. Om als afzonderlijke episodes te worden beschouwd, moet er een interval zijn van ten minste 2 opeenvolgende maanden waarin niet aan de criteria van ‘depressieve episode’ is voldaan.

Dysthyme stoornis

Een depressieve stoornis treedt bij ongeveer 1% van de kinderen op (even vaak bij meisjes en jongens) en bij 4% van de adolescenten (bij meisjes 2 maal zo vaak als bij jongens). Over de prevalentie van de dysthyme stoornis zijn nauwelijks gegevens beschikbaar. Naar het zich laat aanzien komt deze stoornis ongeveer even vaak voor als de depressieve stoornis. De stoornis wordt ook chronische depressie genoemd. Als kinderen een depressie hebben, gaat het meestal om deze soort. Hoewel klachten vaak wat minder ernstig zijn dan bij een depressieve stoornis, is vooral het chronische karakter heel ernstig. Om van dysthymie te kunnen spreken moet het kind gedurende het grootste deel van de dag, meer dagen wel dan niet, een depressieve stemming hebben en dit gedurende ten minste 2 jaar (1 jaar bij kinderen en adolescenten). Bij kinderen kan het vaker een prikkelbare stemming zijn dan een depressieve.

Tijdens de depressieve (of prikkelbare) stemming moeten minstens 2 van de volgende symptomen optreden:

  1. lechte eetlust of te veel eten.
  2. insomnia (slapeloosheid) of hypersomnia (te veel slapen).
  3. weinig energie of moeheid.
  4. gering gevoel van eigenwaarde.
  5. slechte concentratie of moeilijkheden om tot een besluit te komen.
  6. gevoelens van hopeloosheid.

Bipolaire stoornis

Mensen met een bipolaire stoornis hebben de ene periode (de depressieve) symptomen zoals bij de depressie. In de andere (de manische periode) zijn ze overdreven opgewekt, vol energie, en hebben ze het gevoel alles aan te kunnen. De stoornis is moeilijk te onderscheiden van ADHD en van hoogbegaafdheid. Deskundigen schatten dan eenderde van de kinderen bij wie ADHD wordt gediagnosticeerd, eigenlijk een bipolaire stoornis heeft. Bij kinderen wisselen de manische en de depressieve episode zich meestal sneller af dan bij volwassenen met die aandoening. In de manische fase hebben kinderen weinig behoefte aan slaap (vier tot zes uur) en ze zijn vaak heel druk bezig voor het slapengaan. Ze lijken ook nooit kind te zijn. Ze gedragen zich en denken heel volwassen, ze praten als een volwassene met een meesterlijke logica. Ze denken dat ze de beste zijn, de slimste, in staat om dingen te doen die anderen niet kunnen. Ze wijzen de leerkracht op fouten, zijn overtuigd dat zij de les beter kunnen geven dan hij. Ook hyperseksualiteit kan in het gedrag een rol spelen. Wanneer kinderen met een bipolaire stoornis vroegtijdig worden herkend en adequaat worden behandeld, kunnen zij en hun gezin een vrij stabiel en heel behoorlijk leven leiden.

Psychotische depressie

Een Psychotische depressie bij jongeren is zeldzaam en komt vooral voor aan het einde van de adolescentie.

Mogelijke behandelingen van depressie bij kinderen en jeugd

Bij MET ggz kunt u terecht voor de behandeling van depressie bij kinderen en jeugd. Er zijn verschillende behandelingen mogelijk, waaronder cognitieve gedragstherapie, psycho-educatie, EMDR, psychotherapie, systeemtherapie, ERT en Triple P.

Heeft u hulp nodig?

Voor een behandeling bij MET ggz heeft u een doorverwijzing nodig van uw huisarts. Daarna kunt u zich bij ons aanmelden.

Meer informatie?

Als u meer informatie over een stoornis of behandeling wilt, kunt u altijd contact met ons opnemen.

Contact informatie

Wilt u zich aanmelden?

Voor meer informatie over aanmelden voor behandeling.

Aanmelden